Ξένες Άμεσες Επενδύσεις


Εντυπωσιακές ήταν το 2016 οι επιδόσεις της χώρας στην προσέλκυση ξένων επενδύσεων, παρά την οικονομική κρίση που αντιμετωπίζει η Ελλάδα από το έτος 2010. Συγκεκριμένα, οι  συνολικές (ακαθάριστες) εισροές κεφαλαίων στη χώρα  ανήλθαν σε  σχεδόν 3,5 δις ευρώ, αυξημένες κατά 82% σε σχέση με το 2015 και 14% σε σχέση με το 2014. Οι καθαρές εισροές έφθασαν τα 2,8 δις ευρώ, το μεγαλύτερο ποσό που έχει καταγραφεί από το 2008, πριν την έναρξη της κρίσης.

Οι εισροές ΞΑΕ στην Ελλάδα κατά την περίοδο 2006-2016 (σε εκατομμύρια ευρώ)




2014,2015: Αναθεωρημένα Στοιχεία             2016: Προσωρινά Στοιχεία
Πηγή: Τράπεζα της Ελλάδος


Χώρες προέλευσης επενδυτικών κεφαλαίων
Η επενδυτική δραστηριότητα στη χώρα κατά τη διάρκεια της τελευταίας δεκαετίας προέρχεται κατά κύριο λόγο από εταιρείες σημαντικών αγορών, όπως της ΕΕ, με τη Γερμανία να αποτελεί την πρώτη χώρα προέλευσης επενδυτικών κεφαλαίων και τη Γαλλία, το Ηνωμένο Βασίλειο, την Κύπρο και την Ολλανδία να ακολουθούν. Στην πρώτη δεκάδα των χωρών που επενδύουν στην Ελλάδα ανήκουν επίσης οι ΗΠΑ και ο Καναδάς, με τις χώρες αυτές να έχουν αυξήσει την επενδυτική τους παρουσία στη χώρα ειδικά τα τελευταία χρόνια. 
Συνολικές εισροές  ΞΑΕ ανά χώρα προέλευσης κεφαλαίων κατά την περίοδο 2005-2015 (σε εκατομμύρια ευρώ)

 

2014, 2015: Αναθεωρημένα στοιχεία
Συνολική Αξία:  40.655,5 εκατομμύρια ευρώ 
Πηγή: Τράπεζα της Ελλάδος
Σημείωση: Τα αναλυτικά στοιχεία για τις ΞΑΕ ανά χώρα για το 2016 δεν είναι προς το παρόν διαθέσιμα από την Τράπεζα της Ελλάδος.
 
 

Βασικά χαρακτηριστικά:
• Η επενδυτική δραστηριότητα στη χώρα προέρχεται κατά κύριο λόγο από εταιρείες σημαντικών αγορών, όπως της ΕΕ.
• Η Γερμανία αποτελεί την πρώτη χώρα προέλευσης επενδυτικών κεφαλαίων για αυτό το χρονικό διάστημα (2005-2015) με αρκετά μεγάλη διαφορά από τη δεύτερη Γαλλία, κυρίως λόγω της επένδυσης της Deutsche Telecom στον ΟΤΕ, ενώ οι γαλλικές επενδύσεις επικεντρώθηκαν περισσότερο στην εξαγορά ελληνικών τραπεζών από γαλλικές κατά την περίοδο πριν την έναρξη της κρίσης.
• Στην πρώτη δεκάδα των χωρών που επενδύουν στη χώρα την τελευταία δεκαετία ανήκουν επίσης οι ΗΠΑ και ο Καναδάς, με τις χώρες αυτές να αυξάνουν σημαντικά την επενδυτική τους παρουσία τα τελευταία έτη. Είναι χαρακτηριστικό πως για το 2015, ο Καναδάς είναι μακράν η πρώτη χώρα – επενδυτής στην Ελλάδα, με ακαθάριστες (συνολικές) επενδύσεις ύψους 644,8 εκατομμυρίων ευρώ.


Κλαδική κατανομή ξένων επενδύσεων
Οι εισροές ΞΑΕ κατά τομέα οικονομικής δραστηριότητας στην Ελλάδα επικεντρώνονται τα τελευταία έτη  κατά κύριο λόγο στον τριτογενή τομέα και ακολουθεί με σημαντική διαφορά ο δευτερογενής τομέας. Αντίστοιχη διάρθρωση ΞΑΕ εμφανίζει η πλειονότητα των ανεπτυγμένων χωρών.

Συνολικές εισροές ΞΑΕ ανά τομέα οικονομικής δραστηριότητας κατά την περίοδο 2005-2015


2014, 2015: Αναθεωρημένα στοιχεία
Συνολική Αξία: 40.655,5 εκατομμύρια ευρώ 
Πηγή: Τράπεζα της Ελλάδος
Σημείωση: Τα αναλυτικά στοιχεία για το 2016 δεν είναι προς το παρόν διαθέσιμα από την Τράπεζα της Ελλάδος.

           
Βασικά χαρακτηριστικά:
• Συγκέντρωση των ΞΑΕ στις υπηρεσίες. Η τάση αυτή υπαγορεύθηκε κυρίως από την ανάπτυξη του χρηματοπιστωτικού συστήματος της χώρας, την ανάπτυξη των τηλεπικοινωνιών, καθώς επίσης την τόνωση του εμπορίου, κυρίως πριν την έναρξη της κρίσης, ενώ τα τελευταία έτη παρατηρείται συγκέντρωση επενδύσεων στη διαχείριση ακίνητης περιουσίας και τις λοιπές επιχειρηματικές δραστηριότητες.
• Το ποσοστό του δευτερογενούς τομέα είναι σχετικά χαμηλό σε σύγκριση με τις δυνατότητες της χώρας, γεγονός που υποδεικνύει σημαντικά επενδυτικά περιθώρια. Το ίδιο ισχύει και για τον πρωτογενή τομέα, με σχεδόν μηδενικά ποσοστά ΞΑΕ, σε μια χώρα με συγκριτικά οφέλη για τον κλάδο αυτό (κλιματολογικά κτλ).

Ειδικότερα:
Α. Μεταποίηση
Στους κλάδους της μεταποίησης με σημαντικό επενδυτικό ενδιαφέρον κατά την περίοδο 2005-2015 συγκαταλέγονται τα χημικά (με διαφορά), τα τρόφιμα & ποτά και τα μηχανήματα.

Διάρθρωση των συνολικών εισροών ΞΑΕ στην μεταποίηση κατά την περίοδο 2005-2015

 
Συνολική Αξία: 7.433,8  εκατομμύρια ευρώ
2014, 2015: Αναθεωρημένα Στοιχεία
Πηγή: Τράπεζα της Ελλάδος
Σημείωση: Τα αναλυτικά στοιχεία για τις ΞΑΕ ανά κλάδο για το 2016 δεν είναι προς το παρόν διαθέσιμα από την Τράπεζα της Ελλάδος.

Βασικά χαρακτηριστικά:
• Ο κλάδος της μεταποίησης με το σημαντικότερο επενδυτικό ενδιαφέρον κατά την περίοδο 2005-2015 είναι τα χημικά (με μεγάλη διαφορά, ποσοστό 50%). Δεδομένου ότι τα χημικά δεν περιλαμβάνουν στην ανάλυση αυτή τα πλαστικά και τα πετρελαιοειδή, το μεγάλο αυτό ποσοστό μπορεί να αποδοθεί στην ανάπτυξη του φαρμακευτικού κλάδου στην Ελλάδα την τελευταία δεκαετία.
• Μετά τα χημικά, οι κλάδοι που συγκεντρώνουν τις σημαντικότερες εισροές ΞΑΕ στη μεταποίηση είναι τα τρόφιμα & ποτά, τα μηχανήματα και τα μεταλλικά προϊόντα, καθώς και τα πλαστικά και τα μηχανοκίνητα οχήματα σε μικρότερο βαθμό.
• Η συγκέντρωση επιχειρηματικής δραστηριότητας στους παραπάνω τομείς ευνοεί τόσο την εγκατάσταση νέων επιχειρήσεων (επενδύσεις Greenfield) στην Ελλάδα, όσο και την επενδυτική συνεργασία ξένων με ελληνικές επιχειρήσεις για την παραγωγή τελικών προϊόντων που θα καλύπτουν τις ανάγκες της εσωτερικής και της διεθνούς αγοράς.

Β. Υπηρεσίες
Στους κλάδους των υπηρεσιών με σημαντικό επενδυτικό ενδιαφέρον κατά την περίοδο 2005-2015 συγκαταλέγονται οι τηλεπικοινωνίες, τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, η διαχείριση ακινήτων και το εμπόριο.

Διάρθρωση των συνολικών εισροών ΞΑΕ στον τομέα των υπηρεσιών κατά την περίοδο 2005-2015

  

2014, 2015: Αναθεωρημένα στοιχεία
Συνολική αξία: 30.061,6  εκατομμύρια ευρώ
Πηγή: Τράπεζα της Ελλάδος
Σημείωση: Τα αναλυτικά στοιχεία για τις ΞΑΕ ανά κλάδο για το 2016 δεν είναι προς το παρόν διαθέσιμα από την Τράπεζα της Ελλάδος.


Βασικά χαρακτηριστικά:
• Οι κλάδοι των τηλεπικοινωνιών και των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων συγκεντρώνουν τη μεγάλη πλειοψηφία των επενδυτικών κεφαλαίων που κατευθύνθηκαν στις υπηρεσίες, κυρίως κατά την περίοδο πριν την έναρξη της κρίσης, με τις εξαγορές ελληνικών τραπεζών από γαλλικές, αλλά και του ΟΤΕ από την Deutsche Telecom.  Τα τελευταία έτη ωστόσο παρατηρείται σημαντική αύξηση στον κλάδο της διαχείρισης ακινήτων, γεγονός που εξηγείται από τη μεγάλη πτώση των τιμών των ακινήτων εξαιτίας της κρίσης, η οποία και δημιούργησε μεγάλες επενδυτικές ευκαιρίες στον κλάδο αυτό.
• Υπάρχουν σημαντικά περιθώρια περαιτέρω ανάπτυξης της ξένης επενδυτικής δραστηριότητας στον τομέα του τουρισμού, η οποία διατηρείται σε αρκετά χαμηλά επίπεδα παρά την τουριστική ανάπτυξη των τελευταίων ετών.