Συνέντευξη του Γενικού Γραμματέα Διεθνών Οικονομικών Σχέσεων και Εξωστρέφειας και προέδρου της Enterprise Greece, κ. Δημήτρη Σκάλκου, στο Newsbeast
Συνέντευξη του Γενικού Γραμματέα Διεθνών Οικονομικών Σχέσεων και Εξωστρέφειας και προέδρου της Enterprise Greece, κ. Δημήτρη Σκάλκου, στο Newsbeast
| Δ. Σκάλκος στο Newsbeast από τη ΔΕΘ: Οι 10 αγορές-στόχοι του Στρατηγικού Σχεδίου Εξωστρέφειας | newsbeast.gr |
Για τις προοπτικές των οικονομικών σχέσεων Ελλάδας και Ιαπωνίας, την πορεία των ξένων επενδύσεων, αλλά και το νέο Στρατηγικό Σχέδιο Εξωστρέφειας 2026-2030 μίλησε ο Δημήτρης Σκάλκος, Γενικός Γραμματέας Διεθνών Οικονομικών Σχέσεων και Εξωστρέφειας του Υπουργείου Εξωτερικών και Πρόεδρος της Enterprise Greece, στο Newsbeast και στον Σάββα Γουλόπουλο, από την 90ή ΔΕΘ.
Ο κ. Σκάλκος αναφέρθηκε, μεταξύ άλλων, στην αύξηση των ελληνικών εξαγωγών προς την Ιαπωνία, στην προσέλκυση άμεσων ξένων επενδύσεων, στην επιστροφή επιχειρήσεων που είχαν μεταφέρει την έδρα τους στο εξωτερικό, αλλά και στις αγορές στις οποίες στρέφεται πλέον η ελληνική οικονομική διπλωματία.
Ακολουθεί η συνέντευξή του στο Newsbeast:
– Πρόσφατα ο υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης, συναντήθηκε στο Τόκιο με τον Ιάπωνα ομόλογό του, ενώ η Ιαπωνία είναι και η τιμώμενη χώρα στη φετινή ΔΕΘ. Υπάρχει συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα σε ό,τι αφορά την προσέλκυση ιαπωνικών επενδύσεων;
Δεν ήταν διερευνητικές οι επαφές με την Ιαπωνία. Προφανώς, ο κ. Γεραπετρίτης μίλησε συνολικά για τις διμερείς ελληνοϊαπωνικές σχέσεις. Στο κομμάτι που αφορά εμάς, δηλαδή την οικονομική διπλωματία, ο δρόμος έχει ξεκινήσει συστηματικά από το 2023, με την επίσκεψη του Κυριάκου Μητσοτάκη στο Τόκιο, και ακολούθησε τώρα και η επίσκεψη του κ. Γεραπετρίτη.
Οι πολιτικές σχέσεις Ελλάδας και Ιαπωνίας είναι εξαιρετικές. Οι οικονομικές σχέσεις, όμως, δεν έχουν φτάσει ακόμη στο επίπεδο που θα θέλαμε και το λέω αυτό γιατί η βάση είναι σχετικά χαμηλή. Η Ιαπωνία είναι μια πολύ σημαντική οικονομική δύναμη και η ελληνική οικονομία βρίσκεται σε ένα καλό, εξαιρετικό θα έλεγα, momentum.
Άρα δεν υπάρχει λόγος το διμερές εμπόριο να μην αυξηθεί σημαντικά. Ήδη το 2025 οι εξαγωγές μας προς την Ιαπωνία αυξήθηκαν κατά 42%. Παρ’ όλα αυτά, ο συνολικός όγκος, που βρίσκεται περίπου στα 600 εκατ. ευρώ, είμαστε βέβαιοι ότι μπορεί να πάει ακόμη καλύτερα.
Το ίδιο ισχύει και για την προσέλκυση άμεσων ξένων επενδύσεων. Υπάρχουν περίπου 45 ιαπωνικές εταιρείες που επιχειρούν στη χώρα μας. Πρόσφατα είχαμε και την έναρξη λειτουργίας του τερματικού σταθμού του μετρό στην Καλαμαριά, με συρμούς της Hitachi. Παράλληλα, υπάρχουν δυναμικές ελληνικές εταιρείες που δραστηριοποιούνται στην Ιαπωνία και θέλουμε πολύ περισσότερες.
Τους τομείς συνεργασίας τούς γνωρίζουμε. Είναι η ναυτιλία και οι θαλάσσιες υποδομές, η καθαρή και πράσινη ενέργεια, οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, αλλά και η τεχνολογία.
Και μπορεί να φαίνεται παράδοξο, επειδή οι Ιάπωνες είναι πρωτοπόροι σε πολλά τεχνολογικά ζητήματα, όμως και οι ελληνικές τεχνολογικές εταιρείες μπορούν να αναπτύξουν συνέργειες μαζί τους. Ήδη υπάρχουν συνεργασίες σε μια σειρά εφαρμογών, όπως η κυβερνοασφάλεια. Άρα το momentum είναι καλό και είναι απόλυτα δικαιολογημένη η επιλογή της Ιαπωνίας ως τιμώμενης χώρας στη ΔΕΘ.
– Πώς κινείται συνολικά η Ελλάδα στην προσέλκυση ξένων επενδύσεων;
Η εξωστρέφεια καταγράφει συνεχείς θετικές επιδόσεις. Θα μου επιτρέψετε να χρησιμοποιήσω τη λέξη «ρεκόρ». Η περσινή χρονιά έκλεισε με 11,4 δισ. ευρώ σε άμεσες ξένες επενδύσεις, ενώ ήδη περίπου 6,9 δισ. ευρώ είναι η προσέλκυση άμεσων ξένων επενδύσεων στο πρώτο εξάμηνο του έτους που διανύουμε. Αυτό δείχνει και μια ανθεκτικότητα σε ένα κλίμα διεθνούς οικονομικής αβεβαιότητας.
Όλα αυτά «κουμπώνουν» στο Στρατηγικό Σχέδιο Εξωστρέφειας 2026-2030, το οποίο για πρώτη φορά έχει μεσοπρόθεσμο ορίζοντα. Γνωρίζουμε τις χώρες και τις γεωγραφικές περιοχές στις οποίες πρέπει να βρεθούμε, γνωρίζουμε τους κλάδους που πρέπει να προτεραιοποιήσουμε και ξέρουμε ποια είναι τα κατάλληλα εργαλεία για να τους προσεγγίσουμε, είτε μέσω εκθέσεων είτε μέσω συγκεκριμένων επιχειρηματικών αποστολών. Πάνω σε αυτό δουλεύουμε.
– Πολλές δυναμικές και καινοτόμες ελληνικές startups επιλέγουν να μεταφέρουν την έδρα τους στο εξωτερικό προκειμένου να βρουν κεφάλαια. Πώς μπορεί η οικονομική διπλωματία να συμβάλει ώστε η ελληνική καινοτομία να παραμένει συνδεδεμένη με το branding της χώρας;
Στην πραγματικότητα, η οικονομική διπλωματία κάνει το αντίστροφο: προσπαθούμε να φέρουμε ξένες startups να επιχειρήσουν εδώ.
Θα κάνω δύο μικρές παρατηρήσεις. Η πρώτη είναι ότι το να παραμείνουν οι ελληνικές μικρομεσαίες επιχειρήσεις στη χώρα μας είναι δουλειά των συναρμόδιων υπουργείων και συνδέεται με τη διεύρυνση και την ενίσχυση της παραγωγικής βάσης.
Η δεύτερη παρατήρηση είναι ότι βλέπουμε, τουλάχιστον τα τελευταία δύο χρόνια, και μια αντίστροφη δυναμική. Βλέπουμε εταιρείες που είχαν μεταφέρει την έδρα τους από την Ελλάδα σε γειτονικές βαλκανικές χώρες να επιστρέφουν τώρα πίσω. Υπάρχει μια ευρύτερη τάση επιστροφής, επαναπατρισμού, αυτό που ονομάζουμε reshoring, και το βλέπουμε να συμβαίνει και στην Ελλάδα.
Άρα, από αυτή την πλευρά, δεν ανησυχώ. Εμείς είμαστε υπεύθυνοι για την εξωστρέφεια. Θεωρούμε ότι μπορούν και οι επιχειρήσεις να φεύγουν, εάν αυτό τις βοηθά να μεγαλώνουν και να κάνουν scaling up. Ακόμη σημαντικότερο, όμως, είναι να έρχονται και ξένες επιχειρήσεις, να μεγαλώνει ο όγκος του διμερούς εμπορίου και να αυξάνονται οι εκατέρωθεν άμεσες ξένες επενδύσεις. Στο τέλος της ημέρας, όλοι κερδίζουν από αυτό.
– Ποιες είναι οι αγορές στις οποίες θέλει να δώσει μεγαλύτερο βάρος η Ελλάδα την επόμενη 4ετία;
Αυτή τη στιγμή, όπως συμβαίνει και με τις άλλες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, περισσότερο από το 50% των συνολικών εξαγωγών μας κατευθύνεται σε χώρες της ΕΕ. Εάν μιλάμε συνολικά για οικονομικές συναλλαγές, το ποσοστό φτάνει στο 70%. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν μπορούν να βελτιωθούν ακόμη περισσότερο τα μεγέθη στην ευρωπαϊκή κοινή αγορά.
Εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης, εκεί όπου κινούμαστε και θέλουμε να κινηθούμε εντονότερα το επόμενο διάστημα είναι, καταρχάς, τα Βαλκάνια. Η ελληνική επιχειρηματικότητα έχει πατήσει στέρεα εκεί. Έχουμε μπροστά μας και την προοπτική εισόδου των χωρών των Δυτικών Βαλκανίων στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Είναι προτεραιότητα για την ελληνική προεδρία που θα ξεκινήσει το 2027 να βοηθηθούν αυτές οι χώρες, με την Ελλάδα μπροστά, ώστε να ενταχθούν στην ΕΕ.
Είναι σημαντικό, όταν θα εφαρμοστεί η κοινή αγορά και σε αυτά τα κράτη, οι ελληνικές επιχειρήσεις βρίσκονται ήδη εκεί. Θα είναι ένα βήμα μπροστά από τον διεθνή ανταγωνισμό.
Από εκεί και πέρα, μας ενδιαφέρει η Μέση Ανατολή και κυρίως οι χώρες της Βόρειας Αφρικής. Προφανώς, η γεωπολιτική αβεβαιότητα έχει πάει κάποιους σχεδιασμούς πίσω, όμως είμαστε έτοιμοι, με την ομαλοποίηση της κατάστασης, να έχουμε οφέλη και σε αυτές τις αγορές.
Τρίτη σημαντική περιοχή είναι η Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη. Η Ουκρανία είναι πολύ σημαντική για εμάς. Ήδη οι πρώτες ελληνικές επιχειρήσεις έχουν αρχίσει να συμμετέχουν στο project της ανασυγκρότησης της Ουκρανίας και εκεί μπορούμε να δούμε πολλαπλά οφέλη.
– Με δεδομένες τις γεωπολιτικές κρίσεις, από την Ερυθρά Θάλασσα μέχρι την Ουκρανία, υπάρχει ένα «plan B» για τη θωράκιση των Ελλήνων εξαγωγέων;
Υπάρχει, ένα νέο Στρατηγικό Σχέδιο Εξωστρέφειας. Έχουμε μελετήσει περίπου 70 αγορές-στόχους και έχουμε προτεραιοποιήσει τις 10 από αυτές. Αφορούν τα Βαλκάνια, την Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη και τη Μέση Ανατολή.
Δεν πρόκειται, όμως, για plan B ή plan C. Αυτή είναι η προτεραιότητά μας. Παράλληλα, λαμβάνουμε υπόψη και την επέκταση των συμφωνιών ελεύθερου εμπορίου, των free trade agreements, που προωθεί η Ευρωπαϊκή Ένωση με τρίτες χώρες. Έχουμε τη Mercosur, τη συμφωνία με το Μεξικό, την Ινδονησία, ενώ αντίστοιχες διαδικασίες αφορούν τις Φιλιππίνες, το Βιετνάμ και την Ταϊλάνδη. Εκεί θα κινηθούμε τα επόμενα χρόνια.